सस्तीयो कर्जाको ब्याजदर
२१ माघ काठमाडौं । वाणिज्य बैंकहरुले प्रवाह गर्ने कर्जाको ब्याजदर ३९ महिना यताकै सस्तो भएको छ । नेपाल राष्ट्र बैंकका अनुसार २०७८ असार मसान्तमा बैंकहरुले कर्जा प्रवाह गर्दा लिने भारित औषत ब्याजदर ८.६९ प्रतिशत थियो ।३९ महिना पछि अर्थात् पुस मसान्तसमा पनि बैंकहरुको भारित औषत ब्याजदर ८.६९ प्रतिशत रहेको छ । नेपाल राष्ट्र बैंकका अनुसार २०८१ पुसमा वाणिज्य बैंकहरुको कर्जाको भारित औसत ब्याजदर ८.६९ प्रतिशत रहेको छ ।
यस्तै विकास बैंकहरुको १०.१० प्रतिशत र वित्त कम्पनीहरुको ११.१० प्रतिशत रहेको छ । २०८० पुसमा वाणिज्य बैंकहरुको कर्जाको भारित औसत ब्याजदर ११.३८ प्रतिशत, विकास बैंकहरुको १३.१४ प्रतिशत र वित्त कम्पनीहरुको १४.०९ प्रतिशत रहेको थियो ।
यस्तै २०८१ पुसमा वाणिज्य बैंकहरुको निक्षेपको भारित औसत ब्याजदर ४.७५ प्रतिशत रहेको छ । यता विकास बैंकहरुको ५.५६ प्रतिशत र वित्त कम्पनीहरुको ६.६६ प्रतिशत रहेको छ । २०८० पुसमा वाणिज्य बैंकहरुको निक्षेपको भारित औसत ब्याजदर ७.३२ प्रतिशत, विकास बैंकहरुको ८.५५ प्रतिशत र वित्त कम्पनीहरुको ९.६२ प्रतिशत कायम भएको थियो ।
२०८० पुसमा ९१–दिने ट्रेजरी बिलको भारित औसत ब्याजदर ३.३७ प्रतिशत रहेको थियो । २०८१ पुसमा २.८१ प्रतिशत रहेको छ । बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुबीचको अन्तर बैंक कारोबारको भारित औसत ब्याजदर २०८० पुसमा २.८६ प्रतिशत रहेकोमा २०८१ पुसमा ३ प्रतिशत थियो ।
२०८१ पुसमा वाणिज्य बैंकहरुको औसत आधार दर ६.६५ प्रतिशत, विकास बैंकहरुको ८.६१ प्रतिशत र वित्त कम्पनीहरुको ९.५० प्रतिशत रहेको थियो ।
२०८० पुसमा वाणिज्य बैंकहरुको औसत आधार दर ९.३५ प्रतिशत, विकास बैंकहरुको ११.४९ प्रतिशत र वित्त कम्पनीहरुको १२.७७ प्रतिशत रहेको थियो ।
कर्जाको ब्याजदर सस्तो हुँदा हुने फाइदाहरू
कर्जाको ब्याजदर सस्तो हुनु आर्थिक विकास, लगानी प्रवद्र्धन, रोजगारी सिर्जना तथा उपभोक्ताको वित्तीय अवस्था मजबुत पार्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ । यसको प्रभाव व्यक्तिगत, व्यापारिक तथा राष्ट्रिय अर्थतन्त्रका विभिन्न पक्षमा पर्न जान्छ । विस्तृत रूपमा हेर्दा, कर्जाको ब्याजदर सस्तो हुँदा निम्न फाइदाहरू प्राप्त हुन्छन्।
१. व्यक्तिगत तथा पारिवारिक वित्तीय अवस्था सुदृढ हुन्छ
ब्याजदर सस्तो हुँदा व्यक्तिहरूले कम लागतमा ऋण प्राप्त गर्न सक्छन्। यसको निम्न फाइदाहरू हुन्छन्ः
मासिक किस्ता कम हुने
ब्याजदर कम हुँदा ऋणको मासिक किस्ता घट्ने भएकाले ऋणीलाई आर्थिक सहजता हुन्छ।
बचत गर्न सकिने सम्भावना बढ्नेः कम ब्याज तिर्नुपर्ने भएकाले बचतको अवसर बढ्छ।
ऋण चुक्ता गर्ने समय छोटिनेः कम ब्याजदर हुँदा मानिसहरू ऋणको मूलधन छिटो तिर्न सक्षम हुन्छन्।
२. घरजग्गा तथा सवारी किन्ने अवसर बढ्ने
सस्तो ब्याजदरले घर तथा गाडी किन्न चाहनेहरूका लागि ऋण लिने आकर्षण बढाउँछ।
गृह कर्जा (होम लोन) किफायती हुनेः सस्तो ब्याजदरले मानिसहरूलाई घर किन्ने अवसर उपलब्ध गराउँछ।
घरजग्गा बजार (रियल स्टेट) फस्टाउनेः घर तथा अपार्टमेन्ट किन्ने माग बढ्दा घरजग्गा व्यवसाय वृद्धि हुन्छ।
सवारी कर्जा (अटो लोन) किफायती हुनेः ब्याजदर सस्तो हुँदा नयाँ तथा पुराना गाडी किन्न सजिलो हुन्छ।
३. व्यापार तथा उद्योग क्षेत्रमा लगानी प्रवद्र्धन
कम्पनी तथा व्यवसायीहरूले कम ब्याजदरमा ऋण लिएर आफ्नो उद्योग विस्तार गर्न सक्छन्।
उद्योग स्थापना तथा विस्तार हुनेः सस्तो ऋण उपलब्ध हुँदा नयाँ उद्योगहरू स्थापना गर्न र पुराना व्यवसायहरू विस्तार गर्न सजिलो हुन्छ।
उत्पादन लागत कम हुनेः ब्याजदर कम हुँदा उद्योगहरूको वित्तीय भार घट्छ, जसले गर्दा उत्पादन लागत घट्छ।
नयाँ स्टार्टअप तथा उद्यमशीलता प्रवद्र्धनः साना व्यवसाय तथा स्टार्टअपहरूले सस्तो कर्जाबाट फाइदा लिन सक्छन्।
४. रोजगारी सिर्जना हुने
व्यवसाय तथा उद्योग विस्तार हुँदा नयाँ रोजगारीका अवसरहरू सिर्जना हुन्छन्।
उद्योग तथा कम्पनीहरूले नयाँ कर्मचारी भर्ती गर्छन्।
नयाँ लगानीकर्ताहरूले स्टार्टअप तथा व्यवसाय खोल्न प्रेरित हुन्छन्।
कृषि तथा पर्यटन क्षेत्र फस्टाउनेः कृषक तथा पर्यटन व्यवसायीहरूले सस्तो कर्जाबाट फाइदा उठाउन सक्छन्।
५. शेयर बजार तथा सम्पत्ति बजारमा सकारात्मक प्रभाव
ब्याजदर कम हुँदा लगानीकर्ताहरू बैंकमा पैसा राख्नुको सट्टा शेयर तथा सम्पत्ति बजारमा लगानी गर्न प्रेरित हुन्छन्।
शेयर बजारमा वृद्धि हुनेः कम ब्याजदर हुँदा कम्पनीहरूले लगानी बढाउने भएकाले शेयरको मूल्य वृद्धि हुन्छ।
घरजग्गा तथा अन्य सम्पत्तिमा लगानी प्रवद्र्धन हुनेः मानिसहरू बैंकमा पैसा राख्नुको सट्टा सम्पत्ति (जस्तैः घर, जमिन, सुन आदि) किन्नेमा आकर्षित हुन्छन्।
६.उपभोक्ताहरूको क्रयशक्ति वृद्धि हुने
ब्याजदर कम हुँदा सामान तथा सेवाहरू किन्ने आर्थिक क्षमता बढ्छ।
उपभोक्ता खर्च बढ्नेः कम ब्याजदरले उपभोक्ताहरूलाई बढी पैसा खर्च गर्न प्रेरित गर्छ।
इलेक्ट्रोनिक्स, घरायसी सामग्री तथा विलासिता सामानको बिक्री बढ्ने।
स्थानीय तथा अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार प्रवद्र्धन हुने।
७. बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूलाई पनि फाइदा
ब्याजदर कम हुँदा बैंकहरूले पनि विभिन्न तरिकाले फाइदा उठाउन सक्छन्।
बढी व्यक्तिहरूले ऋण लिने भएकाले बैंकको कारोबार वृद्धि हुन्छ।
ऋण तिर्ने क्षमता बढ्ने भएकाले डिफल्ट (ऋण नतिर्ने) दर घट्छ।
नयाँ ग्राहकहरू बैंकिङ प्रणालीमा आकर्षित हुन्छन्।
८. महँगी नियन्त्रणमा सहयोग पुग्ने
ब्याजदर कम हुँदा उत्पादन तथा सेवाको लागत घट्ने भएकाले महँगी नियन्त्रणमा सहयोग पुग्छ।
उत्पादन सस्तो हुँदा सामान तथा सेवाको मूल्य सस्तो हुन्छ।
उपभोक्ताले सस्तो ब्याजमा कर्जा लिएर आर्थिक गतिविधि बढाउन सक्छन्।
अर्थतन्त्रमा स्थायित्व आउँछ।
सस्तो ब्याजदरले व्यक्तिगत वित्तीय अवस्था सुधार गर्नुका साथै व्यवसाय, उद्योग, रोजगारी, शेयर बजार तथा सम्पत्ति बजारलाई सकारात्मक प्रभाव पार्छ।
यसले सम्पूर्ण अर्थतन्त्रलाई चलायमान बनाउन मद्दत गर्छ। त्यसैले, सरकारी नीतिहरूले सन्तुलित ब्याजदर कायम राख्न आवश्यक छ ताकि ऋणी, व्यवसायी तथा लगानीकर्ताहरूले अधिकतम फाइदा लिन सकून्।
